TAY, Simon S.C., Asia Alone. The Dangerous Post-Crisis Divide from America

TAY, Simon S.C., Asia Alone. The Dangerous Post-Crisis Divide from America

Recensie

In de tiende aflevering van De wereld in balans hebben we aandacht gevraagd voor het feit dat Azië geen entiteit vormt maar verdeeld is. Het proces van economische ontwikkeling zal die verdeeldheid nog versterken en verdiepen, ook op het politieke vlak. De opkomst van Azië gaat niet zomaar een tegenstelling tussen het Oosten en het Westen creëren omdat er een machtsverschuiving plaatsheeft van west naar oost. Het gaat vooral een confrontatie tussen Aziaten genereren. Het boek van Simon Tay brengt de bevestiging van deze stelling, maar dan deskundig onderbouwd en toegelicht. De tegenstellingen tussen Aziaten zijn nog eens voor iedereen duidelijk geworden op de APEC-summit* in Yokohama (13-14 november 2010), een conferentie die onmiddellijk na de G20-top in Seoel is georganiseerd. Barack Obama en Hu Jintao hebben zich gehaast om er bij te zijn: er stonden in Yokohama immers cruciale belangen op het spel. De machtsconfiguratie in Azië in de 21ste eeuw stond immers op de agenda. Vreemd genoeg hebben de Vlaamse pers en tv-zenders er niet de minste aandacht aan besteed! Simon Tay bewijst in zijn studie dat ze schromelijk ongelijk hebben, dat ze er een provincialistisch wereldbeeld op nahouden. Simon Tay is een intellectueel die zowel focust op internationale als binnenlandse politiek. Hij is voorzitter van de Singapore Institute of International Affairs, een leidende onafhankelijke denktank in Azië.Hij is professor aan de National University of Singapore en doceerde in Harvard, Yale en de Fletcher School. In 2009 was hij verbonden aan de Asia Society in New York. Hij publiceerde een vijftal boeken over internationale politiek en overheidsbeleid, nam deel aan debatten op CNN, BBC en CNBC en publiceerde in kwaliteitskranten en wetenschappelijke tijdschriften. Hij werd als spreker ook uitgenodigd op talrijke internationale vergaderingen, inclusief op het World Economic Forum in Davos en de APEC CEO Summit. Simon Tay is dus een auteur die aan ‘veldwerk’ heeft gedaan, zowel in Azië als in de Verenigde Staten, en zo uitstekend geïnformeerd is over de machtsverhoudingen en samenlevingen aan beide zijden van de Pacific. Tay is een uiterst deskundige gids, die bijzonder behartenswaardige inzichten aanreikt over de trans-Pacific relaties én over de machtsverhoudingen op het Aziatische continent en er de ontwikkelingen op de voet volgt, analyseert én nuanceert.
Dat Asia Alone een uitzonderlijk instructief boek is, moge blijken uit de inhoudstafel. Uit de titel van het eerste hoofdstuk blijkt dat Tay de financiële crisis van 2008, met haar fall-out naar de reële economie, als uitgangspunt neemt: From Interdependence to a Dangerous Divide: How is the Crisis Changing Asia and America? Opmerkelijk bij de lectuur is de probleemstellende invalshoek. Zo vraagt Tay zich zorgelijk af: ‘Linked by patterns of production and consumption across the Pacific, the United States and Asia have entered this crisis together. But will they emerge from the crisis as partners? Het is vooral ‘a stronger sense of Asian regionalism’ die voor ernstige problemen zou kunnen zorgen. In hoofdstuk 2, Two crises, one Asia, stelt hij het probleem of Azië inderdaad op weg is om een regio te vormen zonder de Verenigde Staten. Wat hier opvalt, is dat het niet zozeer van China is dat Tay een leidende rol verwacht in dat groeiende regionalisme, maar wel van ASEAN. China boezemt schrik in, zou wel eens al te dominant kunnen optreden. Azië is verdeeld, schrijft Tay, en het probleem van de ‘leadership role’ ligt uiterst gevoelig.’Any claim by one Asian country would be met with vehement denials from others. Asia is a region that is not only diverse but divided by tensions and unsettled questions’ (p.38). Op die problematiek gaat Tay door in hoofdstuk 3, Leading Asia’s Rise. Who’s In and Who Leads? Feitelijk heeft zich binnen Azië een formidabele machtsverschuiving voorgedaan, economisch van Japan naar China en politiek van Moskou naar Beijing. Opvallend is dat landen-leden van ASEAN zich vragen stellen – stilaan angst koesteren? – bij de groeiende invloed van China. Kort na het afsluiten van de China-ASEAN Free Trade Agreement (1 januari 2010!) kwamen er oprispingen uit de hoek van Indonesië en Zuidoost-Azië. In hoofdstuk 4 vraagt Simon Tay zich dan ook zorgelijk af: ‘Can rivalries be resolved as Asian powers emerge?’. En ook in dit hoofdstuk staat China eens te meer centraal en de bitse rivaliteit tussen Beijing en Tokio. Voor hoofdstuk 5 verplaatst Tay zich naar de andere kant van de Pacific en analyseert hij de ontwikkelingen die de crisis van 2008 er op gang hebben gebracht. De Verenigde Staten zullen zich verplicht zien zich aan te passen aan de nieuwe machtsverhoudingen. Hoe ziet Washington in deze omstanndigheden zijn relatie met Azië? Heeft het Azië nodig? En zo ja, leeft dat besef ook in regeringskringen en op Capitol Hill? Simon Tay wijdt dan een heel hoofdstuk aan ‘bridging the divide’, want dat er een cruciaal onevenwicht is gegroeid is onmiskenbaar. De Verenigde Staten en Azië kunnen er niet omheen dat ze in de wereld die na de crisis is tot stand gekomen, ‘water in hun wijn zullen moeten doen’, dat ze zich zullen moeten schikken naar de nieuwe realiteit. In het afsluitende zevende hoofdstuk vraagt de auteur zich af of de VS en Azië een gezamenlijke toekomst hebben. Hij tracht vooral uit te zoeken wat eventueel verkeerd kan lopen en die toekomst kan hypotheceren.
Binnen Azië zelf bestaat blijkbaar een fundamentele tegenstelling over de vraag welke de optimale opstelling is van Azië ten aanzien van de Verenigde Staten. - Sommige staten onder leiding van China zijn gewonnen voor de uitbouw van een Aziatisch regionalisme, met uitsluiting van de Verenigde Staten. Het recent akkoord tussen China en ASEAN om één grote vrijhandelszone te creëren – de East Asia Free Trade Area, de derde grootste in de wereld – is daar een signaal van (januari 2010). Dergelijk initiatief ligt alleszins in het verlengde van de intense intra-Aziatische handel uit het verleden. Kan een Aziatisch regionalisme zich ontwikkelen op basis van partnerschap? Is China in staat tot partnership??? - Andere staten zijn gewonnen voor een blijvende rol van de Verenigde Staten. De APEC-summit in Yokohama (november 2010) was daar de emanatie van. Zij streven naar verdere integratie – een Regional Economic Integration – en willen concrete stappen zetten voor de uitbouw van een Free Trade Area of the Asia-Pacific (FTAAP). Met name president Obama bepleitte in Yokohama de verdere uitbouw van de Trans Pacific Strategic Economic Partnership ( TPP). Maar…zijn de Verenigde Staten in staat tot partnership???
De kernvraag is dan wat in de toekomst de natuur van het Aziatische regionalisme zal zijn. Simon Tay stelt dat er voor Azië drie basisopties zijn. 1- De ‘Azië-Pacific regio’ (TPP), waarbij de brugntussen de Verenigde Staten en Azië cruciaal blijft.Maar…in dit geval zouden Aziaten wel verdeeld blijven. 2- Het Azië-blok, wat toenemende integratie impliceert. Het zou dan een blok zijn, afgesloten van of zelfs gekant tegen de Verenigde Staten en andere niet-Aziatische landen. De kernvraag hier is of dergelijk Aziatisch blok, dat uiteraard zou gebaseerd zijn op Aziatische waarden, wel zou openstaan voor globale invloeden. Deze optie impliceert sowieso een toenadering tussen China en Japan. 3- ‘Global Asia’, dus een Azië dat zich zou toespitsen op zijn plaats in de geglobaliseerde wereldeconomie en zou steunen op functionele interdependentie. Dat houdt in dat de Aziatische economieën zouden mikken op complementariteit en dat ASEAN als een soort hub zou fungeren. Een ‘global place’ voor Azië, aldus Tay, zou ook inhouden dat Azië openstaat voor ‘global influence’, en dus voor partnerschap met de Verenigde Staten (en met de Europese Unie). Een vrij realistische thesis.
Maar …. Een grote ‘maar’! De auteur wijst erop dat er tussen Aziaten géén consensus bestaat over de gewenste of ‘beste’ optie. Weinig tekenen wijzen op de vorming van een Aziatisch blok, aldus Tay. Volgens hem is het waarschijnlijk de beste optie voor Azië om de regionale integratie te stimuleren en tegelijk te evolueren naar ‘a global Asia’. Simon Tay wijst erop dat er in Azië niet alleen meningsverschillen bestaan tussen staten en samenlevingen, maar ook in de geesten. Hij ziet Aziatisch triomfalisme en hubris immers als dé dreiging. En die leeft vooral bij de jongere generaties Aziaten. De oudere generaties zijn een stuk realistischer. Zij hebben oog voor de inbreng van de Verenigde Staten in Azië, met name een golf van investeringen en consumptieve vraag. Zij hebben in hun eigen leven de gekheden en spanningen in Azië meegemaakt. Zij kunnen terugkijken op de gevolgen van slecht nationaal beleid (armoede) en van decennia gesloten economieën (India, Indochina, China). Dergelijke ervaringen behoeden hen voor triomfalisme.
De ‘jonge’ generaties Aziaten hebben echter alleen groei gekend: golven hervormingen en jaren van snelle economische ontwikkeling. Volgens hen is er sinds de crisis van 2008 geen twijfel mogelijk: Azië groeit en de Verenigde Staten zijn in verval. Vandaar hun hubris, hun overmoed: Azië kan het wel alleen aan (‘Asia Alone’); het heeft de Verenigde Staten niét nodig. Het is deze logica van de ‘jonge Azakiaten’ die het streven naar een Aziëblok ondersteunt. Simon Tay waarschuwt ervoor. Het staat namelijk haaks op de globalisering!
Deze schitterende studie is een echte ‘eye-opener’! Deze recensent schreeuwt om een Nederlandse vertaling van dit boek! Een boek over Azië, geschreven door een Aziaat: hoeveel zijn er zo verschenen in het Nederlandse taalgebied?!?! Daarenboven is deze Aziaat een kosmopolitische intellectueel met een bijzonder ontwikkelde zin voor nuancering, een expert met een vlotte pen, een deskundsige van wie het proza leest als een trein… Wie biedt meer? Niemand! Voor leerkrachten-Geschiedenis met een opdracht in het zesde jaar Secundair Onderwijs biedt dit boek gefundenes Fressen. Ze krijgen hier inzichten aangereikt die ze elders niét vinden. Ze worden geconfronteerd met problemen die voor de toekomst cruciaal zijn. Neen, niet alleen voor de toekomst van Azië, maar voor de toekomst van de wereld. Toch nog deze vraag ter afsluiting: begrijpt iemand dat onze Vlaamse media geen spatje aandacht hebben besteed aan de APEC-conferentie in Yokohama (november 2010)?!??...

Hugo Van de Voorde  

Afbeelding

Bibliografische gegevens

TAY, Simon S.C., Asia Alone. The Dangerous Post-Crisis Divide from America, Singapore, 2010. John Wiley & Sons Pte. Ltd. 206 blzn.