Pausanias, Rondleiding door Griekenland.

Pausanias, Rondleiding door Griekenland.

Recensie

Dank zij J. Abbenes is nu voor het eerst de volledige tekst van Pausanias ook in een Nederlandse vertaling beschikbaar. Bovendien heeft de vertaler het boek voorzien van een uitvoerig (maar liefst 227 blz.) notenapparaat met alle mogelijke toelichtingen die nodig zijn voor een goed begrip van de tekst. Daarmee krijgt de lezer/gebruiker van deze uitgave een haast encyclopedische goudmijn aan informatie over het antieke Griekenland aangeboden. Deze tweedelige vertaling hoort dan ook thuis in iedere bibliotheek met enige aandacht voor de klassieke Oudheid.
Op het grote belang en de betekenis van Pausanias als onmisbare en onvervangbare bron voor onze kennis van het klassieke Griekenland heb ik reeds vrij uitvoerig gewezen in de ook in dit tijdschrift eerder verschenen boekbespreking van de vorig jaar gepubliceerde vertaling van een selectie (ca 40% van de volledige tekst) uit het werk van Pausanias. Om niet in herhaling te vallen verwijs ik daarom naar deze eerder verschenen boekbespreking (ook te raadplegen op deze website). Ten overvloede wil ik er nog eens op wijzen dat Pausanias een schat aan informatie bevat voor kunsthistorici, archeologen, godsdiensthistorici, antropologen en historici tout court.
Omwille van de overvloed aan details en de vele uitweidingen zal men niet zo gauw deze Rondleiding van de eerste tot der laatste bladzijde lezen. Het is dan ook een werk dat eerder geraadpleegd dan doorlopend gelezen zal worden. Om in deze functie bruikbaar en toegankelijk te zijn is een register een noodzaak. Ook hiervoor heeft Abbenes op een meer dan voortreffelijke manier gezorgd. De registers op het eerste en tweede deel beslaan samen maar liefst 73 blz.. Ze maken het mogelijk er zich onmiddellijk van te vergewissen of een persoon, plaats, gebeurtenis of onderwerp bij Pausanias ter sprake komt en, zo ja, waar dit dan het geval is. Een reeks kaarten en plattegronden en 24 mooie kleurfoto’s laten de lezer toe zich een en ander aanschouwelijk voor te stellen. Beide delen bevatten een inleiding: in het eerste deel biedt J. Abbenes een helder exposé over Pausanias en over de betekenis en het belang van zijn werk en heeft het verder over de tekstoverlevering terwijl in het tweede deel een overzicht geschetst wordt van de Griekse geschiedenis zoals deze als bekend mag worden verondersteld bij de belezen Griek of Romein uit de tweede eeuw na Chr. voor wie Pausanias zijn werk schreef.
Over de vertaling zelf niets dan lof. Ze leest, in de mate dat de originele tekst dit toelaat, vlot. Literaire hoogstandjes moet men uiteraard niet verwachten omdat deze ook niet voorkomen in het origineel dat tenslotte een vrij zakelijk en nuchter relaas brengt. Enkele steekproeven hebben mij geleerd dat de vertaling accuraat is en rekening houdt met de nuances in het Griekse origineel. Misschien had de vertaler er goed aan gedaan in de tekst tussenkopjes (die niet in het origineel voorkomen) aan te brengen om zo de structuur en de behandelde materie beter te laten uitkomen. Een meer gedetailleerde inhoudstafel met die tussentitels zou de lezer nog beter hebben georiënteerd in de vele onderwerpen die door Pausanias worden aangesneden.
J. Abbenes heeft op internet ook een schitterende en zeer informatieve en uitvoerige website http://pausanias-footsteps.nlhttp://pausanias-footsteps.nl die met o.m. méér dan 1500 foto’s, reconstructies, plattegronden en bijkomende informatie deze vertaling ondersteunt en bovendien heel wat praktische info bevat voor wie een reis naar Griekenland plant. Het verbaast me enigszins dat de auteur niet nadrukkelijker verwijst naar dit juweeltje en dat we het enkel moeten stellen met een korte vermelding op de achterkaft.
Kortom, met deze publicatie heeft Abbenes een prestatie geleverd die alle bewondering verdient en waarvan het resultaat gerust en met glans de vergelijking kan doorstaan met het beste dat in andere taalgebieden is verschenen. Omdat dit boek is verschenen bij een uitgever die in Vlaanderen minder bekend is, zal men het wellicht niet onmiddellijk in de boekhandel aantreffen. Het is daarom gemakkelijker het te bestellen via de hoger vermelde website of via de website van de uitgever: www.boekscout.nl .
 

Afbeelding

Bibliografische gegevens

Pausanias, Rondleiding door Griekenland. Vertaald door Jelle Abbenes. 2 dln. Soest, Uitgeverij Boekscout 2012. 476 + 461 blz., 23,95 + 24,95 €.